Begripsomschrijvingen - Artsenwijzer Diëtetiek

Begripsomschrijvingen

Begripsomschrijvingen

Dieet
Een voeding die om medische redenen aan specifieke eisen moet voldoen ten behoeve van een individu.


Dieetvoorschrift
Het programma van eisen, dat aan het dieet ten grondslag ligt.


Dieetadvies
Een ‘vertaling’ van het dieetvoorschrift in voedingsmiddelen.


Voedingsadvies
De vertaling van de Richtlijnen goede voeding in voedingsmiddelen.


Dieetbehandeling
Het geheel aan activiteiten gericht op het voorkomen, opheffen, verminderen of compenseren van met voeding samenhangende of door voeding beïnvloedbare stoornissen, beperkingen en participatieproblemen.


Richtlijnen goede voeding 2015
Het doel van de Richtlijnen Goede Voeding 2015 is de preventie van chronische ziekten in de algemene bevolking. Die preventie richt zich primair op de (chronische) aandoeningen die op basis van de Volksgezondheid Toekomstverkenning uit 2007 in de top 10 stonden. Op basis van alle beschikbare literatuur doet de Gezondheidsraad in haar richtlijnen uitspraken over de consumptie van groente en fruit, eiwitrijke producten, koolhydraat- en vezelrijke producten, vetrijke producten en vis, dranken, alcoholhoudende dranken, zout, voedingsstofsupplementen en voedingspatronen


Groeicurve
Groeicurves worden door zorgprofessionals gebruikt om de groei te volgen van kinderen vanaf hun geboorte tot ongeveer 20 jaar. De curves tonen het gewicht, de lengte of de hoofdomtrek als functie van de leeftijd en vergelijken deze curves met die van een grote referentiegroep. In de preventieve gezondheidszorg spelen groeicurves een belangrijke rol, omdat (grote) afwijkingen op de groeicurve een signaal kunnen zijn van een onderliggend probleem dat nader onderzoek vergt. De groeicurves zijn verschillend voor jongens en voor meisjes. Er zijn ook groeicurves beschikbaar voor kinderen met een Turkse of Marokkaanse afkomst.


Body Mass Index (BMI)
De BMI is een index voor het gewicht in verhouding tot lichaamslengte. De BMI geeft een schatting van het gezondheidsrisico van je lichaamsgewicht. De BMI is bruikbaar vanaf 2 jaar. Voor sommige groepen, zoals mensen met een Aziatische of Hindoestaanse afkomst, gelden andere grenswaarden voor de grens tussen een gezond gewicht en overgewicht. Dat heeft te maken met een andere lichaamsbouw.

                                           gewicht (kg)
Body Mass Index (BMI) = _________
                                           lengte² (m)


Buikomvang (ook wel middelomtrek)
De buikomvang is een aanvullend criterium om het gezondheidsrisico vast te stellen, omdat niet alleen de absolute hoeveelheid vet, maar ook de centrale, intra-abdominale en viscerale vetverdeling belangrijk zijn.


Energiebehoefte
Hoeveel energie iemand verbruikt, is afhankelijk van geslacht, lengte, leeftijd, gewicht, hoeveel hij of zij beweegt en de zwaarte van de inspanning. De variatie in energiebehoefte tussen patiënten is groot. Meten van de energiebehoefte heeft altijd de voorkeur. In de praktijk wordt doorgaans het rustmetabolisme geschat met een formule.


Nutritionele assessment
Nutritional assessment is een onderdeel van het diëtistisch onderzoek. Het leidt mede tot een diëtistische diagnose en een behandelplan dat regelmatig wordt geëvalueerd. Nutritional assessment wordt toegepast bij alle groepen, van kinderen, volwassenen en ouderen tot mensen met onder- en overgewicht, sporters en mensen met anemie of (vermoede) deficiënties. De metingen worden op gestructureerde wijze gedaan (subjectief en objectief) en zijn in te delen in drie domeinen:
1.Voedselinname, -verbruik en -verliezen
2.Lichaamssamenstelling en nutriëntenreserves
3.Functionele parameters.

 

Gevalideerde screeningsinstrumenten ondervoeding
Er zijn verschillende screeningsinstrumenten ontwikkeld voor de verschillende sectoren van de gezondheidszorg.

Omrekeningsfactoren
1000 mg calcium = 25 mmol calcium
1000 mg natrium = 43 mmol natrium
1000 mg NaCl (keukenzout) bevat 400 mg natrium
1000 mg kalium = 26 mmol kalium
1000 mg ureum = 17 mmol ureum
1 kcal energie = 4,2 kJoule energie